Dạy học tiếng Việt ở Cottbus

Cottbus là một thành phố thuộc bang Brandenburg, cách Berlin 120 km về hướng đông nam. Dù là thành phố lớn thứ 2 của bang nhưng cũng chỉ xấp xỉ 100.000 dân, trong đó khoảng 4 % là người nước ngoài.

Xem hình
Ngày khai giảng lớp tiếng Việt tại Cottbus năm học 2013-2014

Học sinh có nguồn gốc nhập cư ở bang Brandenburg được hưởng thụ dự án „Dạy học tiếng mẹ đẻ“ của Bộ Giáo dục, Thanh niên và Thể thao của bang, do tổ chức RAA-Brandenburg được ủy thác phụ trách. Đây là chương trình tài trợ nhằm phục vụ việc tự nguyện học tiếng mẹ đẻ để trợ giúp cho sự hội nhập vào xã hội cho trẻ em có nguồn gốc nhập cư theo luật giáo dục của bang.

Bà Lena Fleck, điều phối dự án Dạy học tiếng mẹ đẻ (Nguồn: http://www.raa-brandenburg.de/)

Khóa học tiếng Việt đầu tiên ở Cottbus khai giảng tháng 10.2006. Từ đó đến nay, việc dạy học tiếng Việt đã được duy trì liên tục trong 8 năm. Hiện nay ở Cottbus duy trì 2 lớp tiếng Việt tại hai trường phổ thông: Trường Tiểu học „21.  Grundschule“ và Trường Trung học „Max Steenberg Gymnasium“. Tổng số học sinh ở cả hai lớp này là 30 cháu với độ tuổi và trình độ khác nhau.

 Bild der Schule

Trường Tiểu học „21.  Grundschule“

File:Max-Steenbeck-Gymnasium.jpg

Trường Trung học „Max Steenberg Gymnasium“

Cộng đồng người Việt ở Cottbus tuy là cộng đồng nhỏ, nhưng Hội người Việt Nam ở Cottbus và vùng lân cận đã tập trung vào những hoạt động thiết thực, hữu ích với cộng đồng. Hội đã liên tục hỗ trợ và khuyến khích giúp lớp tiếng Việt được duy trì và phát triển tốt nhất bằng những hành động thực tế. Chủ tịch Hội, ông Phạm Hoan đã trang bị cho từng cháu bộ sách giáo khoa „Tiếng Việt“. Ông Nguyễn Đăng Khoa (Phó Chủ tịch phụ trách Thể thao, Khuyến học), ông Nguyễn Khang Ninh (Trưởng Ban Nội chính), bà Phạm Thị Nga (Trưởng Ban Văn nghệ) luôn nhiệt tình giúp đỡ tổ chức các chương trình văn nghệ, chương trình vui chơi nhân dịp các ngày lễ như Noel, ngày Quốc tế thiếu nhi 01.06, Tết Trung Thu…

Ông Phạm Hoan đã trang bị cho từng cháu bộ sách giáo khoa „Tiếng Việt“

Hội cũng tổ chức khai giảng năm học và khen thưởng cuối năm cho các cháu đi học đầy đủ và có tiến bộ trong năm học.

Các bậc cha mẹ học sinh ở Cottbus nhận thức được ý nghĩa của việc học tiếng Việt của các con trong việc duy trì ngôn ngữ và văn hóa dân tộc nên rất quan tâm hoạt động này. Nhiều cha mẹ học sinh không chỉ đưa đón con đến lớp học ngoại khóa tiếng Việt sau buổi học chính khóa mà còn dành thời gian luyện tiếng Việt với con trong sinh hoạt gia đình.

Điều mừng nhất là các cháu học sinh trong cả hai lớp học tiếng Việt đều rất chăm chỉ đi học, chăm chú nghe giảng, tích cực tham gia các hoạt động học tập và có nhiều tiến bộ rõ rệt. Bên cạnh việc học tập, các cháu có điều kiện giao lưu với nhau bằng tiếng mẹ đẻ, kết bạn và giúp đỡ lẫn nhau. Đặc biệt là các cháu rất thích học tiếng Việt với cô giáo Trần Kim Hoa.

Các cháu học sinh trong cả hai lớp học tiếng Việt đều rất chăm chỉ đi học

Cô Trần Kim Hoa là giáo viên dạy tiếng Việt ở Cottbus từ nhiều năm nay. Cô Hoa tốt nghiệp Đại học Ngoại thương Hà Nội. Trong 5 năm học đại học cô cũng làm nghề gia sư nên tích luỹ được nhiều kinh nghiệm sư phạm và yêu thích nghề dạy học. Cô Hoa sang Đức năm 2004. Hiện nay bên cạnh việc dạy tiếng Việt, cô còn làm thêm công việc dịch thuật, sử dụng song song hai ngôn ngữ Đức – Việt.

Cô giáo Trần Kim Hoa

Để có được sự yêu quý của học sinh và duy trì được hứng thú học tập của các cháu như vậy, cô Hoa luôn dành nhiều thời gian cho việc chuẩn bị bài dạy, thường xuyên truy cập mạng Internet để tìm tài liệu, tranh ảnh sinh động bổ sung cho giờ học. Cô luôn dành cho các cháu tình yêu thương, sự tận tình và tổ chức các hoạt động học tập phù hợp với hứng thú và trình độ của các cháu.

Một trong những khó khăn trong việc dạy lớp tiếng Việt ngoại khóa là sự chênh lệch độ tuổi và trình độ của học sinh. Cô Hoa đã áp dụng phương pháp chia nhóm theo hai trình độ khác nhau. Trong một buổi dạy, có hai giáo án song song cho hai nhóm khác nhau. Khi một nhóm tập viết thì cô giáo giảng dạy và luyện nói cho nhóm kia và ngược lại, nhằm đảm bảo nội dung dạy học phù hợp với trình độ, giúp các cháu không nhàm chán hoặc không quá sức. Đối với học sinh giỏi, cô chọn một số mẩu tin thời sự chọn lọc bằng cả 2 ngôn ngữ để luyện đọc, luyện dịch và hiểu được trọn vẹn nội dung bài báo.

Giờ học tiếng Việt chú trọng phương pháp học thông qua trò chơi, „học mà chơi, chơi mà học“. Cô giáo cố gắng sử dụng nhiều hình ảnh trực quan, từ ngữ ngắn gọn dễ hiểu giúp các cháu nắm bắt nội dung tốt hơn.

Nội dung dạy học tiếng Việt được thực hiện theo các chủ đề. Cô giáo đưa ra từng chủ đề, khuyến khích các cháu phát biểu, nhằm mở rộng vốn từ và cách sắp xếp trật tự câu. Các chủ đề rất đa dạng: gia đình, nhà trường, xã hội, sức khoẻ, nghề nghiệp, hoa quả, bộ phận cơ thể người & động vật…

Trong giờ học, cô Hoa cũng chú ý liên hệ với các tình huống cuộc sống của các em ở Đức cũng như những truyền thống văn hóa Việt Nam.  Các thông tin thời sự cũng được đưa vào một cách rất tự nhiên để trao đổi với các cháu. Đặc biệt, vấn đề biển đảo Trường Sa, Hoàng Sa của Việt Nam hiện nay được các cháu rất quan tâm. Thông qua giờ học tiếng, cô giáo cũng muốn góp phần truyền cho thế hệ tương lai bản sắc văn hóa cội nguồn và tình yêu quê hương.

Hoạt động học tập được kết hợp với các sinh hoạt văn hóa. Ngày 28.5 vừa qua học sinh cũng được tham gia sinh hoạt nhân dịp ngày Quốc tế thiếu nhi 1.6 với sự hỗ trợ của Hội người Việt ở Cottbus và vùng phụ cận, có anh Khoa, anh Ninh và chị Dung tham dự. Chương trình sinh hoạt tạo các hoạt động vui chơi cho các cháu. Cô giáo đã chuẩn bị nhiều trò đố vui ngộ nghĩnh dưới dạng thơ vần hoặc miêu tả, để các cháu đoán. Phần thứ hai là các cháu trình diễn bài hát hoặc ngâm thơ bằng tiếng việt. Cuối chương trình là phát quà mừng 1.6 cho các cháu. Buổi sinh hoạt đã mang đến cho các cháu niềm vui và những trải nghiệm bổ ích.

Chúc mừng ngày Quốc tế thiếu nhi 1.6

Hiện nay học sinh sử dụng sách giáo khoa Tiếng Việt của Việt Nam. Tuy nhiên sách này không thật phù hợp cho học sinh Việt Nam ở nước ngoài vì được soạn thảo cho học sinh tại Việt Nam. Vừa qua Đại sứ quán cũng đã gửi tặng thêm dự án một số bộ sách „Tiếng Việt cơ sở“ và „Tiếng Việt nâng cao“  dành cho người nước ngoài. Cô Hoa cũng sử dụng thêm sách này cho việc dạy học.

Từ năm 2013 Bộ ngoại giao kết hợp với Bộ giáo dục ở Việt nam tổ chức hàng năm tại Việt Nam các khóa bồi dưỡng cho giáo viên dạy tiếng Việt ở nước ngoài. Trong đó có nội dung tập huấn sử dụng sách „Tiếng Việt vui“, „Quê Việt“, là những sách soạn thảo cho học sinh học tiếng Việt ở nước ngoài.

Dù đã có nhiều kinh nghiệm giảng dạy, cô Hoa cũng mong muốn có dịp tham gia khóa bồi dưỡng này. Nhưng năm nay cô không đăng ký vì thời gian khóa học bắt đầu vào tháng 6, thời điểm đó ở Đức vẫn đang là thời gian giảng dạy nên không sắp xếp được. Thời gian nghỉ hè của các nước không giống nhau cũng là một khó khăn cho ban tổ chức khóa học. Lịch nghỉ hè của các bang ở Đức cũng khác nhau và có sự xê dịch hàng năm. Năm 2015 thời gian nghỉ hè trùng nhau nhiều nhất là khoảng giữa tháng 7 đến cuối tháng 8.

Mong rằng với sự hỗ trợ của nhà nước Việt Nam và Đại sứ quán, ngày càng nhiều giáo viên tiếng Việt được tham dự lớp bồi dưỡng nghiệp vụ và những sách dạy tiếng Việt phù hợp sẽ được cung cấp cho học sinh.

Xem thêm một số hình ảnh: 

Xem hình
Tại lễ khai giảng năm học 2013-2014 (Nguồn: http://nguoivietcottbus.de)

Lễ khai giảng năm học 2013-2014


Chúc mừng ngày Quốc tế thiếu nhi 01.06


Chúc mừng ngày Quốc tế thiếu nhi 01.06


Chúc mừng ngày Quốc tế thiếu nhi 01.06


Chúc mừng ngày Quốc tế thiếu nhi 01.06


Chúc mừng ngày Quốc tế thiếu nhi 01.06


Chúc mừng ngày Quốc tế thiếu nhi 01.06


Chúc mừng ngày Quốc tế thiếu nhi 01.06


Cả lớp được đi bơi rất vui


Cả lớp được đi bơi rất vui


Cả lớp được đi bơi rất vui


Cả lớp được đi bơi rất vui


Vì chúng em rất chăm học 

Xem hình

Tờ rơi giới thiệu dự án „Dạy học tiếng mẹ đẻ“ (Nguồn: http://www.raa-brandenburg.de/)

Xem hình

Tờ rơi giới thiệu dự án „Dạy học tiếng mẹ đẻ“ (Nguồn: http://www.raa-brandenburg.de/)

TS Nguyễn Văn Cường (Berlin)

Tin liên quan: